European Copper Institute Poland

Stopy miedzi: Wprowadzenie

 

Czysta miedź (99.9%) jest najlepszym, oprócz srebra, przewodnikiem elektryczności. Wyobraź sobie świat bez elektryczności – bez komputerów, tabletów lub telefonów komórkowych, bez oświetlenia w domu lub ulicznego i bez zelektryfikowanych linii kolejowych. Pewnie sam możesz podać jeszcze inne przykłady.

Czysta miedź jest jednak bardzo miękka i ma małą wytrzymałość, natomiast niewielkie dodatki pierwiastków stopowych, takich jak srebro, cyna, żelazo i fosfor, mogą zwiększyć twardość i wytrzymałość miedzi bez zbytniego obniżania jej przewodności elektrycznej. Przykładem może być stop miedzi i srebra stosowany do wyrobu przewodów napowietrznych elektrycznej trakcji kolejowej.

Historia stopów miedzi sięga tysięcy lat wstecz.  Na długo przed wynalezieniem elektryczności, pradawny człowiek odkrył, że miedź stopiona z cyną utworzyła pierwszy w dziejach użyteczny stop – brąz. Brąz jest znacznie twardszy i mocniejszy od miedzi oraz bardziej wytrzymały (mniej kruchy) niż krzemień lub kamień. Te właściwości mogły być dalej ulepszane przez młotkowanie (proces nazywany “obróbką plastyczną na zimno”). Było to osiągnięcie tak ważne, że ten okres w historii został nazwany epoką brązu. W Brytanii był to okres 700 do 210 p.n.e.

Człowiek stopniowo przechodził od epoki kamienia do epoki metalu. Znacznie później od brązu pojawił się mosiądz (stop miedzi i cynku), o większej twardości, wytrzymałości i ciągliwości, z szeroką gamą atrakcyjnych kolorów – od czerwieni, przez żółty do białego (jak stal nierdzewna).

W czasach bliższych współczesności, miedź jest stapiana z niklem (miedzionikiel), tworząc całą gamę stopów, które znajdują zastosowanie w skrajnie surowych warunkach narażenia na działanie wody morskiej, jak np. na platformach wiertniczych.

Stopami miedzi o najwyższej wytrzymałości są jej stopy z berylem. Ich wytrzymałość może być porównywalna ze stalą, ale są przeznaczone do specjalnych zastosowań, gdyż są stosukowo drogie.

Należy pamiętać, że wszystkie powyższe stopy nadają się do przetapiania i ponownego użycia. Proces ten nazywa się recyklingiem i jest jedną z właściwości, które stanowią o tym, że stopy miedzi są materiałami zrównoważonymi

Cztery poniższe sekcje dają głębszy wgląd w kilka szczególnych zastosowań miedzi:

  • Stopy miedzi w akwakulturze (14–16)
  • Stopy miedzi w technice menniczej (wszystkie przedziały wiekowe)
  • Stopy miedzi w muzyce (14–16)
  • Stopy miedzi w rzeźbiarstwie (wszystkie przedziały wiekowe)

Czy chciałbyś przeczytać więcej na temat stopów miedzi i ich zastosowań w przemyśle? Kliknij tutaj i zacznij poznawać strony Copper Development Association, poświęcone stopom.