Struktura przemysłu

Struktura przemysłu miedziowego Unii Europejskiej

Czołówkę łańcucha wartości miedzi stanowią trzy odmienne sektory. Górnictwo, które wydobywa rudy i przetwarza je na “koncentraty” (składające się w przybliżeniu z jednej trzeciej miedzi, jednej trzeciej siarki i jednej trzeciej krzemianu żelaza). Producenci miedzi, zajmujący się wytapianiem i rafinacją, przetwarzają koncentraty, importowane materiały pośrednie oraz złom pochodzący z wycofanych z eksploatacji wyrobów, na metaliczną miedź. Producenci półfabrykatów przetwarzają następnie ten metal, razem z czystym złomem, na produkty takie jak walcówka, rury, blachy i taśmy, wykorzystywane w dalszej części łańcucha wartości. Liczba przedsiębiorstw działających we wszystkich tych trzech sektorach jest bardzo ograniczona.

Górnictwo

W roku 2011 wydobycie miedzi w Unii Europejskiej wyniosło 855 tys. ton (źródło: BGS), co stanowiło ok. 20% zapotrzebowania przez użytkowników końcowych. Główne zakłady górnicze w Unii Europejskiej znajdują się w Polsce, Portugalii, Hiszpanii i Szwecji. Kliknij tutaj żeby zobaczyć lokalizacje złóż miedzi w Europie.

Producenci (wytapianie i rafinacja)

W roku 2011 produkcja miedzi rafinowanej w UE27 wyniosła 2,7 milionów ton, co stanowi 14,7% produkcji światowej (źródło ICSG). Główne zakłady produkcyjne znajdują się w Niemczech, Polsce, Hiszpanii Szwecji, Belgii i Bułgarii. Produkty finalne z procesów wytapiania i procesów rafinacji (katody miedziane) są wytwarzane w procesach elektrolitycznych. Zwykle są przetapiane i odlewane na miejscu w postaci tzw. wlewków i placków.

Około 45% dostaw surowców dla rafinerii miedzi w UE27 jest kupowanych na rynkach międzynarodowych w postaci koncentratów miedzi, miedzi blister, anod i złomu. Pozostałe 55% pochodzi z kopalni zlokalizowanych w Unii Europejskiej, odpadów miedzionośnych i złomu.

Ponieważ ceny metali są globalne i podawane na zasadzie przejrzystości na światowych giełdach towarowych, jak np. Giełda Metali w Londynie, konkurencyjność producentów w Unii Europejskiej jest bezpośrednio związana z ich podstawą kosztową. Wysokie ceny energii, koszty łagodzenia oddziaływania na środowisko i koszty socjalne powodują, że producentom z Unii Europejskiej coraz trudniej jest konkurować na rynku globalnym o zakup potrzebnych im surowców pierwotnych i wtórnych (złomu). Chociaż po części jest to spowodowane w krajach wydobywających miedź integracją z własnymi hutami i zakładami rafinacji, to główną przyczyną jest duże zapotrzebowanie producentów w Azji, wśród których wielu otrzymuje poparcie ze strony państwa, lub działa pod mniej restrykcyjnym parasolem ochronnym.

Obecnie sześć przedsiębiorstw zatrudnia około 10 tys. pracowników w kilkunastu rafineriach w Unii Europejskiej. Tylko dwa przedsiębiorstwa są częściowo zintegrowane z własną działalnością wydobywczą.

Producenci półwyrobów

Produkt końcowy rafinerii (katody) jest surowcem dla producentów półwyrobów. Przy produkcji przekraczającej 150% produkcji rafinerii UE (w latach 2005/2006 było to 200%) producenci półwyrobów muszą importować katody i/lub zabezpieczyć sobie dostęp do znacznych ilości „czystego” złomu, w wymiarze 1 miliona ton rocznie.

Częściowo z powodu spowolnienia w sektorze budownictwa, produkcja półwyrobów z miedzi i stopów miedzi wyniosła w roku 2012 około 4,3 miliona ton (źródło ICSG). Jest to nieco mniej niż połowa światowej produkcji. Niemcy, Włochy i Francja dostarczają około połowy produkcji w UE27. Asortyment półwyrobów jest bardzo szeroki i obejmuje głównie walcówkę, druty, rury, blachy i taśmy. Zastosowania są znacznie bardziej zróżnicowane i obejmują takie sektory jak: elektrotechnika, przemysł samochodowy, budownictwo, przemysł maszynowy, budowa okrętów, samoloty, przyrządy precyzyjne, zegary i zegarki naręczne.

Sektor walcówki przeznaczonej na przewody elektryczne stanowi około połowy produkcji półfabrykatów. Około 20 przedsiębiorstw zatrudnia ogółem blisko 3000 pracowników. Ten sektor posiada mieszany skład producentów ‑ niektórzy są zintegrowani w górę procesu z rafinerią, inni z w dół procesu z producentami drutów i kabli, podczas gdy trzecia kategoria to producenci niezależni. Ponieważ zarówno ceny metalu i walcówki są ściśle powiązane z cenami na giełdach towarowych to sektor ten, w którym ceny energii i koszty socjalne mają krytyczne znaczenie, jest silnie konkurencyjny.

Znacznie więcej przedsiębiorstw działa w sektorze półwyrobów. Około 80 przedsiębiorstw, zatrudniających blisko 35 tys. pracowników w całej Unii UE27, produkuje z miedzi lub stopów miedzi walcówkę, pręty, druty, profile, rury, płyty i blachy, a 30 przedsiębiorstw posiada zintegrowane odlewnie dla produkcji wlewków, placków i innych kształtów do dalszej przeróbki. Pozostali nabywają potrzebne im materiały na rynku handlowym.

W stopach miedzi może być użytych wiele metali. Ocenia się, że na rynku UE27 jest dostępnych ponad 500 różnych stopów miedzi. Najpowszechniej stosowanymi pierwiastkami stopowymi są cynk, nikiel, ołów, cyna, srebro i beryl. Każdy stop oferuje właściwości dobrane do potrzeb odbiorcy, zarówno pod względem użytkowania produktu końcowego jak i ekonomiki wytwarzania.