Zastosowanie stopów miedzi – brązu i mosiadzu

Obecnie w szeroko pojętym przemyśle wykorzystywane są różnorodne stopy metali. Bardzo popularne są stopy miedzi, czyli stopy metali, w których miedź jest głównym składnikiem. Stopy te dzieli się ze względu na ich przeznaczenie, czyli stopy do obróbki plastycznej i stopy odlewnicze. Najbardziej znane stopy miedzi to: brąz, mosiądz, miedzionikiel oraz spiże. Największe zastosowanie obecnie mają dwa pierwsze czyli brąz i mosiądz.

Brąz

Brąz to stop miedzi w którym dodatkowym składnikiem może być cyna, aluminium, krzem, ołów, beryl, mangan oraz inne pierwiastki lub związki. Dodatkowy składnik to ponad 2% całego stopu, dlatego możemy się spotkać z konkretnymi nazwami jak brąz cynowy lub brąz krzemowy. Już w starożytności brązy cynowe były znane i stosowane do wyrobu broni, naczyń, ozdób oraz przedmiotów codziennego użytku. Brązy te charakteryzują się małym skurczem odlewniczym, dzięki czemu można wytwarzać odlewy o skomplikowanych kształtach, dlatego brąz był używany do odlewania pomników. Stop ten również charakteryzuje duża odporność na działanie warunków atmosferycznych, wytrzymałość, a także duża odporność na ścieranie. Oprócz tego brązy do obróbki plastycznej są sprężyste, odporne na korozję i łatwo poddają się spawaniu i lutowaniu.

Zastosowanie brązów

Brązy mają bardzo szerokie zastosowanie, zwłaszcza w różnych gałęziach przemysłu. Wiele zależy od procentowego udziału materiałów użytych w tym stopie miedzi. Brązy cynowe są używane do wytwarzania śrub, giętkich węży, sprężyn i rurek manometrycznych oraz elementów ślizgowych, łożysk. Produkowane są z nich również części maszyn, które są narażone na korozję i ścieranie. Brązy które zawierają od 4 do 6% cyny są używane do wytwarzania medali i monet, gdyż mają bardzo dobre właściwości plastyczne, natomiast brązy o zawartości 10% cyny są wykorzystywane do produkcji kół zębatych.

Brązy aluminiowe są odporne na niszczące działanie wody morskiej, więc wykorzystuje się je w elementach, które są narażone na jej destruktywne działanie. Wytwarza się z nich również części aparatury pomiarowej, wały i śruby.

Brązy ołowiowe są używane do produkcji tulejek i panewek do ciężkich maszyn. Zazwyczaj stop ten zawiera około 26% ołowiu oraz dodatkowo drobne ilości manganu, niklu i cyny.

Stopy miedzi z domieszką manganu to oczywiście brązy manganowe. Brązy te są odporne na działanie bardzo wysokich temperatur, w których utrzymują swoje właściwości, dlatego używane są do budowy turbin, silników spalinowych oraz maszyn parowych.

Mosiądz

Mosiądze podobnie jak brązy, dzielą się na odlewnicze i do przeróbki plastycznej. Również są znane od stuleci. Przyjmuje się, że mosiądz pierwszy raz pojawił się już we wczesnej epoce żelaza w Indiach. Głównym składnikiem stopowym jest cynk, którego zawartość może sięgać nawet do 40%. Mosiądze do przeróbki plastycznej dzielą się na dwuskładnikowe i wieloskładnikowe, które z kolei dzielą się na ołowiowe i bezołowiowe. Grupę mosiądzów do przeróbki plastycznej stanowią stopy zawierające od 11 do 19,5% niklu, dlatego określa się je mianem wysokoniklowych.